newsy z sieci
Aktywna gimnastyka przeciw osteoporozie Autor: Barbara Spachtholz, Helmut W. Minne
Jak wzmocnić kości dzięki specjalistycznym ćwiczeniom
Poważne konsekwencje, których można uniknąć
Osteoporoza jest chorobą powszechną. Wraz z wiekiem nasze kości tracą stabilnoś
Żywienie w osteoporozie Autor: Zofia Wieczorek-Chełmińska
Osteoporoza dotyka osoby w średnim wieku i starsze. Często dowiadujemy się o jej występowaniu przy pierwszym złamaniu kości. Wtedy pojawia się problem zastosowania odpowiedniego leczenia, czyli
- Zwrot podatku z Wielkiej Brytanii Zapewniamy bezpieczne i skuteczne rozliczenie zwrotu podatku z wielkiej brytanii. Zatrudniamy grupÄ doĹwiadczonych pracownikĂłw, jacy rozliczajÄ zwrot podatku z wielkiej brytanii w oparciu o najnowsze przepisy prawa podatkowego. KaĹźdego klienta trakt
- Implanty KrakĂłw WspĂłĹczesne usĹugi stomatologiczne dziÄki efektom, ktĂłre zostawiajÄ moĹźna nawet porĂłwnaÄ do zabiegĂłw upiÄkszajÄ cych. Coraz wiÄkszym zainteresowaniem wĹrĂłd osĂłb odwiedzajÄ cych przychodnie dentystyczne cieszÄ siÄ implanty KrakĂłw. Pomimo tego, Ĺźe ich wy
- Samochody uĹźywane ĹlÄ skie W zwiÄ zku z wysokimi cenami nowo wyprodukowanych samochodĂłw, nie sÄ one dostÄpne dla kieszeni kaĹźdego klienta. W naszym kraju zwykle kupowane sÄ samochody uĹźywane ĹlÄ skie. CzÄsto przywiezione z zagranicy modele najbardziej poszukiwanych pojazdĂłw cies
- Kursy na prawo jazdy Rok rocznie roĹnie liczba osĂłb zapisujÄ cych siÄ na kursy prawo jazdy CzÄstochowa. Trudno siÄ temu dziwiÄ. Kursy prawo jazdy sÄ konieczne dla kaĹźdego, kto chce przystÄ piÄ do egzaminu na prawo jazdy. Trzeba jednak dodaÄ, Ĺźe tylko maĹa liczba osĂłb przec
- Zwrot podatku z Niemiec Rozliczamy zwrot podatku z niemiec. Mamy grono wykwalifikowanych fachowcĂłw, co daje gwarancjÄ wysokiego poziomu usĹug. Zwrot podatku z niemiec wykonujemy w bezpieczny, skuteczny i szybki sposĂłb. RzetelnoĹÄ i skrupulatnoĹÄ w wypeĹnianiu naszych obowiÄ
- Rusztowania Nasza firma oferuje wysokiej klasy jakoĹci gwarantujÄ ce bezpiecznÄ pracÄ na wysokoĹci. Wszystkie wytwarzane przez nas wyroby speĹniajÄ aktualne, narodowe i miÄdzynarodowe przepisy bezpieczeĹstwa. Gwarantujemy, iĹź kaĹźde nasze rusztowanie posiada wysok
- Kurs prawo jazdy - oferta Wiele osĂłb decyduje siÄ zrobiÄ kursy na prawo jazdy aby podnieĹÄ swoje kwalifikacje zawodowe. Warto zauwaĹźyÄ, iĹź obecnie na rynku ukazuje siÄ coraz wiÄksza liczba ofert pracy, w ktĂłrych jednym z wymagaĹ jest posiadanie przez kandydata dokumentu, ktĂłr
- Prawo jazdy Obecnie prawo jazdy Ĺťarki jest jednym z bardzo waĹźnych i przydatnych dokumentĂłw, ktĂłre na pewno warto mieÄ. Prawo jazdy UstroĹ przydaje siÄ zarĂłwno w Ĺźyciu codziennym, jak i w zawodowym. Nie od dziĹ wiadomo, Ĺźe korzystanie z komunikacji publicznej w
- Kampanie AdWords DuĹźa iloĹÄ wĹaĹcicieli firm, posiadajÄ cych wĹasne portale internetowe, czÄsto korzysta z promocji ktĂłrÄ proponujÄ kampanie adwords. Tego rodzaju promowanie ma na swoim celu zwiÄkszenie iloĹci odwiedzin zlecanej do reklamy witryny WWW. NajczÄĹciej o z
- Kampania Adwords Kampania adwords ktĂłra jest internetowÄ metodÄ reklamy wykorzystuje róşne sposoby dotarcia do jak najwiÄkszej iloĹci odbiorcĂłw jakimi sÄ osoby odwiedzajÄ ce sieÄ internetowÄ . BezpoĹrednia formÄ komunikacji z odbiorcÄ w sieci jest e mail marketing. Dzi
|
Osteoporoza |
Osteoporoza
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2007-11. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
|
|||
| Osteoporosis | |||
|
|||
Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.
Stanem zmniejszonej, w odniesieniu do norm dla płci i wieku, ale jeszcze nie osiągającej wartości patologicznych, gęstości kości jest osteopenia.
Spis treści |
2 Przyczyny
Do przyczyn wystąpienia osteoporozy pierwotnej należą:
- przekwitanie (zwłaszcza wczesne)
- zaawansowany wiek
- mukowiscydoza
Czynniki ryzyka wystąpienia osteoporozy:
- uwarunkowania genetyczne
- szczupła budowa ciała (mniejsze obciążenie) potrzebne źródło
- nieprawidłowa dieta (ubogobiałkowa oraz ubogowapniowa) potrzebne źródło
- długotrwałe unieruchomienie, które może spowodować zmiany osteoporotyczne nawet u młodych osób
- picie alkoholu, zwłaszcza w młodym wieku[1]
- palenie papierosów[2]
- przyjmowanie leków: kortykosterydów, nasennych, hormonów tarczycy
- inne choroby: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, kamica nerkowa
- niedobór witaminy D[3]
- niektóre leki, np. heparyna[4], fenytoina, barbiturany[5]
Spożycie kawy nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju osteoporozy[6]. Osteoporoza występuje rzadziej u osób z nadwagą[7]. Bardzo ważną rolę odgrywają hormony, które działają ochronnie, a ich niedobór sprzyja rozwojowi choroby:
- estrogen u kobiet
- testosteron u mężczyzn
Nadmiar kortykosterydów może doprowadzić do rozwoju osteoporozy steroidowej.
2 Objawy
W początkowej fazie, choroba przebiega bezobjawowo.
Do najczęstszych objawów klinicznie jawnej osteoporozy należą:
- bóle kości długich pod wpływem obciążenia;
- obniżenie wzrostu (złamania kompresyjne kręgów) i ból kręgosłupa oraz powstanie nadmiernej kifozy piersiowej (garb starczy)[8]
- złamania kości przy niewielkich urazach (szczególnie niebezpieczne są złamania szyjki kości udowej, ale często łamie się kość ramienna – bliższy odcinek i dalszy k. promieniowej).
2 Profilaktyka i leczenie
Celem leczenia jest zapobieganie złamaniom kości, co osiąga się przez zwiększenie masy kostnej, zapobieganie jej ubytkowi i poprawę wewnętrznej struktury kości.
U osób zagrożonych wystąpieniem osteoporozy należy prowadzić profilaktykę. Polega ona na usunięciu lub minimalizacji czynników prowadzących do osteoporozy, a także uzupełnianie niedoborów żywieniowych wapnia, witaminy D oraz białka. Należy pamiętać o nasilającym osteoporozę wpływie unieruchomienia, dlatego zaleca się szczególnie przed menopauzą uprawianie sportu, aby wzmocnić kości i mięśnie odpowiadające za stabilizację postawy.
Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest badanie densytometryczne kośćca, które określa gęstość mineralną kości (ang. Bone Mineral Density – BMD). Zwykle ocenia się BMD odcinków układu kostnego, które najczęściej ulegają złamaniom w przebiegu osteoporozy – szyjki kości udowej, odcinka lędźwiowego-krzyżowego kręgosłupa oraz dalszego odcinka kości promieniowej. Dane z badania densytometrycznego prezentowane są jako wskaźniki: T-Score (por. do gęstości kości osób młodych) i Z-Score (por. do osób w tym samym wieku). Zdjęcie RTG pokazuje tylko bardzo zaawansowaną osteoporozę i nie może być podstawą rozpoznania.
Leczenie osteoporozy zwykle rozpoczyna się jeśli T-Score jest równy lub przekracza -2,5 SD lub istnieją inne pozakostne czynniki ryzyka złamań np. skłonność do upadków.
Wykorzystuje się również w diagnostyce badania laboratoryjne poziomów m.in. wapnia, fosforu oraz biopsję kości.
Metody lecznicze dzielimy na pobudzanie osteoblastów (tworzenie tkanki kostnej) i hamowanie osteoklastów (hamowanie ubytku kości). Metody te są zwykle kompleksowe i często wymagają korekty. Przed wybraniem odpowiedniej strategii leczenia należy określić parametry metabolizmu tkanki kostnej i typ ubytku kości (przewaga ubytku kości lub zahamowania osteosyntezy).
Leki stosowane w leczeniu osteoporozy to:
- Bisfosfoniany:
- alendronian sodu
- etydronian disodowy
- klodronian disodowy
- kwas ibandronowy
- kwas zoledronowy
- pamidronian disodowy
- ryzedronian sodu
- Preparaty wapnia zalecana wielkość spożycia wynosi 1 200 mg/dziennie [9]
- Preparaty witaminy D - Dla osób powyżej 60 lat Międzynarodowa Fundacja Osteoporetyczna (ang. International Osteoporosis Foundation) zaleca poziom 25OHD w surowicy wynoszący 75 nmol/L (30 ng/ml) osiągnięty przez spożywanie 20 - 25 μg/dzień (800 - 1 000 IU/dzień). Do czasu ogłoszenia tych zaleceń w 2010 efektywność wyższych dawek w zapobieganiu upadkom i złamaniom nie została oceniana w badaniach klinicznych. U osób: otyłych, z osteoporozą, o ograniczonej ekspozycji na słońce (obłożenie chorych, kalek), z zaburzeniami wchłaniania oraz u nie-Europejczyków może być koniecznym zwiększenie spożycia do 50 μg/dzień (2 000 IU/dzień). U tych zagrożonych osób Fundacja zaleca pomiar 25OHD w surowicy i powtórzenie pomiaru po 3 miesiącach suplementacji w celu sprawdzenia, czy stężenie witaminy D osiągnęło pożądany poziom. 2,5 μg (100 IU) dodanej witaminy D zwiększy poziom 25OHD w surowicy o około 2,5 nmol/L (1,0 ng/ml) [10].
- Fluorki, obecnie rzadko stosowane ze względu na możliwość powstania zaburzeń mikroarchitektury kości
- Kalcytonina
- Raloksifen
- Ranelinian strontu
- Teryparatyd czyli rhPTH (1–34); rozważa się zastosowanie parathormonu (PTH 1–84) lub innych jego fragmentów
2 Fizjoterapia
- zapobieganie bólowi: ostrożny masaż, masaż podwodny, fango, elektroterapia, ćwiczenia czynne w odciążeniu
- budowa siły mięśniowej: ostrożne ćwiczenia oporowe, krótkie napięcia, pozycja stabilna, kręgosłup najlepiej w pozycji poziomej
- postawa i ruchomość w stawach: ćwiczenia mięśni posturalnych, nauka prawidłowej postawy
2 Wertebroplastyka przezskórna
 |
Zasugerowano, aby ta sekcja została przeniesiona do nowego artykułu nazwanego Wertebroplastyka. (dyskusja) |
Wertebroplastyka to nowoczesna metoda leczenia złamań kompresyjnych kręgosłupa powstałych między innymi w wyniku przebiegu osteoporozy. Zabieg wykonuje się na sali radiologii zabiegowej, w znieczuleniu miejscowym, pod kontrolą aparatu rentgenowskiego. Do trzonu kręgu wprowadza się igłę i wypełnia się go cementem kostnym. W odróżnieniu od klasycznej operacji jest to procedura znacznie mniej inwazyjna, a przez to mniej obciążająca pacjenta.
Po zabiegu wertebroplastyki, bóle kręgosłupa znacznie się zmniejszają lub całkowicie ustępują. Pacjent do domu wychodzi w ciągu kilku dni a kręgosłup zachowuje swoją elastyczność. Dzięki małej inwazyjności zabiegu również czas rehabilitacji jest nieporównywalnie krótszy niż w przypadku klasycznej operacji.
2 Osteoporoza a dieta
Optymalnie i właściwie zbilansowana dieta powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych i mineralnych. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe jest uzależnione od płci, wieku i trybu życia.
Osteoporoza należy do grupy chorób, w których dieta ma duże znaczenie. Podczas konstruowania modelu odżywiania, który ma chronić przed osteoporozą, obowiązują ogólne zasady żywienia racjonalnego. Szczególny nacisk kładzie się jednak na spożywanie pokarmów bogatych w wapń i witaminę D (mleko i nabiał), natomiast zaleca się ograniczanie tych produktów, które nie służą naszym kościom np. napoje gazowane.
2 Zobacz też
- osteomalacja
- Polski Portal Osteoporozy
- Informacja o tej chorobie na stronie Arthritis Foundation (po angielsku)
Przypisy
- ↑ Berg KM., Kunins HV., Jackson JL., Nahvi S., Chaudhry A., Harris KA., Malik R., Arnsten JH. Association between alcohol consumption and both osteoporotic fracture and bone density.. „The American Journal of Medicine”. 5 (121), ss. 406–18 (maj 2008). doi:10.1016/j.amjmed.2007.12.012. PMID 18456037.
- ↑ Poole KE., Compston JE. Osteoporosis and its management.. „BMJ (Clinical research ed.)”. 7581 (333), ss. 1251–6 (grudzień 2006). doi:10.1136/bmj.39050.597350.47. PMID 17170416.
- ↑ Nieves JW. Osteoporosis: the role of micronutrients.. „The American Journal of Clinical Nutrition”. 5 (81), ss. 1232S–1239S (maj 2005). PMID 15883457.
- ↑ Kamikura M., Sawa F. [Specific absorbance, ratio of absorbances at absorption maxima of sodium copper chlorophyllin (author's transl)]. „Eisei Shikenjo hōkoku. Bulletin of National Institute of Hygienic Sciences”. 93, ss. 119–20 (1975). PMID 1241306.
- ↑ Petty SJ., O'Brien TJ., Wark JD. Anti-epileptic medication and bone health.. „Osteoporosis international : a journal established as result of cooperation between the European Foundation for Osteoporosis and the National Osteoporosis Foundation of the USA”. 2 (18), ss. 129–42 (luty 2007). doi:10.1007/s00198-006-0185-z. PMID 17091219.
- ↑ Waugh EJ., Lam MA., Hawker GA., McGowan J., Papaioannou A., Cheung AM., Hodsman AB., Leslie WD., Siminoski K., Jamal SA. Risk factors for low bone mass in healthy 40–60 year old women: a systematic review of the literature.. „Osteoporosis International : a journal established as result of cooperation between the European Foundation for Osteoporosis and the National Osteoporosis Foundation of the USA”. 1 (20), ss. 1–21 (styczeń 2009). doi:10.1007/s00198-008-0643-x. PMID 18523710.
- ↑ SA. Shapses, CS. Riedt. Bone, body weight, and weight reduction: what are the concerns?. „J Nutr”. 6136, ss. 1453-6 (Jun 2006). PMID 16702302.
- ↑ DH. Kim, AR. Vaccaro. Osteoporotic compression fractures of the spine; current options and considerations for treatment.. „Spine J”. 56. Ss. 479-87. doi:10.1016/j.spinee.2006.04.013. PMID 16934715.
- ↑ Calcium and Vitamin D: Important at Every Age National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases
- ↑ B. Dawson-Hughes i współpracownicy. IOF position statement: vitamin D recommendations for older adults. „Osteoporosis International” (IV 2010). doi:10.1007/s00198-010-1285-3.
